OYUNUN KONUSU

Soylu bir adam, Kont Monteverdi, kumar nedeniyle büyük bir borç altına girmiştir; tek umudu, oldukça çirkin olan kızı Sinyora Vittoria'yı kasabadaki zengin tüccar Domenico'yla evlendirmektir. Bunun için bir büyücüye başvurur ve büyücü de tüccarın saçından bir tutam ister.

Monteverdi’nin uşağı, Pellico, tüccarın berberini tanımaktadır ve tüccarın saçından bir tutam koparması için berbere ricada bulunur; ancak berber, bekar olduğu için ve evlendirilmek istenen kızı güzel ve zengin sandığı için kendi saçını vererek bir kurnazlık yapar. Fakat bu kurnazlık ona çok pahalıya mal olur...

Berber Tartini bir süre sonra kızın çirkin ve babasının da borç batağına saplandığını öğrenir. Tek çare büyünün geçerli olmadığı bir manastıra sığınmaktır. Ancak Tartini bir ateisttir! Bir Fransisken manastırına sığınır fakat dini hayata uyum sağlayamaz. Kont iflas ettiği için Pellico da bir süre sonra aynı manastıra gelir...

ACT I

SCENE I

A marsh. It is foggy. In the pitch-black darkness the croaks of frogs and the quacks of ducks are heard. Count Monteverdi is looking around anxiously. He sees someone approaching slowly, with a candle in his hand.

MONTEVERDI: Pellico, oh you, lazy snail! Even scabby dogs would look as active as playful baby-goats compared with you! I’ve been waiting for you for twenty minutes in this land of mosquitoes…(He scratches his face with his hand.)

PELLICO: Why are you in the dark, my good sir?

MONTEVERDI: I don’t have a light, that’s why!.. This must have been the birthday of the wild wind; it blew out the candle in my hand… A very unstable thing, this wind called the bodiless creature! At one place it feeds the fire, at another it extinguishes it! Well, what are you waiting for? For the sunrise? Why don’t you light the candle I’m holding in my hand, oh, man?.. (Pellico lights the candle in Monteverdi’s hand and moves away quickly with fright when he sees his master’s face.)

PELLICO: Signor Monteverdi, what happened to your face? You look like a piece of fabric that has been dipped into a cauldron of yellow die! Or is it that you have caught yellow fever? You’ve turned as yellow as the Chinese…

MONTEVERDI: As soon as I’ve set foot on this cursed island, I have become no different from paled autumn leaves or from yellowed wheat ears, believe me, for the pointed-faced, filmy-winged tax collectors in this country suck your blood instead of taking money from you! (He slaps his neck.)

PELLICO: So you’ve become the main course on the vampires’ table tonight?

MONTEVERDI: Pellico, these men are both vampires and sopranos; their voices are so sharp that, if there were a sword this sharp, it would cut a knight’s armour into two like a melon!..

PELLICO: When the red liquid in your body has been sucked up, the pink hue on your face has evaporated into the skies!.. At least, your blood hasn’t been spilled to the ground!..

MONTEVERDI: Oh, how I wish my noble blood were poison and it would make those ignoble mosquitoes to writhe in pain!..

PELLICO: To bring a withered body back to life, one has to feed it on red substances, Signor Monteverdi.

MONTEVERDI: Like radishes, red cabbages, and red beetroot, you mean?

PELLICO: What I meant was the noble red wine, Signor Monteverdi, not ordinary vegetables! If we could fill up your veins with some red wine, we could add a lot of colour to your face!..

MONTEVERDI: They say “Wine is Satan’s falcon,”; apparently he uses it in hunting men!..

PELLICO: These are nothing but unsound beliefs! Wine, like poetry or songs, cures one; health comes out of wine’s fountain. A body without wine is like a dessert without sugar… A pale woman can only be coloured with lipstick and rouge, and a pale man can only be coloured with wine!..

BİRİNCİ PERDE

Birinci Sahne

Bir bataklık. Hava sislidir.  Koyu karanlığın içerisinde

kurbağaların bağırtıları ve ördeklerin vakvaklamaları duyulur.

Kont Monteverdi, sağa sola endişeyle bakmaktadır.

Elinde mum tutan birinin yavaşça geldiği görülür.

            Monteverdi: Pellico! Seni mıymıntı salyangoz seni! Uyuz köpekler bile senin yanında oyunbaz keçi yavruları gibi hareketli kalırlar! Yirmi dakikadır seni bekliyorum bu sivrisinekler ülkesinde... (Eliyle yüzünü kaşır.)

            Pellico: Neden karanlıktasınız, efendim?

            Monteverdi: Işığım yok da ondan!.. Herhalde hırçın rüzgarın doğum günüydü ki, elimdeki muma üfleyerek onu söndürdü!.. Dengesiz bir şey şu rüzgar denilen bedensiz yaratık! Bir yerde ateşi körükler, başka bir yerde onu yok eder!.. Eee, ne bekliyorsun? Güneşin doğmasını mı? Yaksana elimdeki mumu be adam!.. (Pellico, Monteverdi’nin elindeki mumu yakar ve efendisinin yüzünü görünce korkarak geriye kaçar.)

            Pellico: Sinyor Monteverdi, yüzünüze ne oldu? Sarı boya kazanına girmiş bir kumaş gibisiniz adeta! Yoksa sarı hummaya mı yakalandınız? Çinliler gibi sararmışsınız...

            Monteverdi: Bu lanet adacığa ayak basar basmaz, uçuklaşmış güz yapraklarından, sararmış buğday başaklarından hiç farkım kalmadı inan; çünkü bu ülkenin sivri suratlı, tül kanatlı vergi tahsildarları, para yerine kan alıyorlar insandan!.. (Ensesine bir tokat atar.)

            Pellico: Demek vampirler sofrasının baş yemeği oldunuz bu gece!..

            Monteverdi: Pellico, bunlar hem vampir hem de soprano; sesleri öyle keskin ki, bu keskinlikte bir kılıç olsa, şövalye zırhlarını kavun gibi ikiye biçerdi!..

            Pellico: İçinizdeki kırmızı sıvı emilince, suratınızdaki pembelik de uçup gitmiş göklere!.. Hiç olmazsa kanınız yerde kalmadı!..

            Monteverdi: Ah, soylu kanım bir zehir olsaydı da, o soysuz sivrisinekleri acılar içinde kıvrandırsaydı!..

            Pellico: Sararıp solmuş bir vücudu canlandırmak için kırmızı şeylerle beslemek gerek onu, sinyor Monteverdi.

            Monteverdi: Kırmızı turp, kırmızı lahana, kırmızı pancar gibi mi?

            Pellico: Ben soylu şarabı kastetmiştim, sinyor Monteverdi, banal zerzevatı değil! Damarlarınıza biraz kırmızı şarap doldurabilseydik, yüzünüze bolca renk katabilirdik!..

            Monteverdi: “Şarap şeytanın şahinidir” derler; insanları onunla avlarmış!.. Pellico: Bunlar boş inanış! Şarap da şiir gibi, şarkı gibi insana şifa verir; şarabın fıskiyesinden sağlık fışkırır! Şarapsız bir vücut, şekersiz bir tatlıya benzer... Solgun kadını ruj ve allık, solgun erkeği de ancak şarap renklendirir!..            

Hayati Asılyazıcı

Tiyatro Eleştirmeni

Kadıköy Belediyesi Ulusal Oyun Yazma Yarışması

Büyünün Gözleri üzerine Seçici Kurul Değerlendirmesi

         Yarışmanın birincisi Mehmet Murat ildan’ın Büyünün Gözleri, ilginç bir varsayımla ortaya çıktı. Özgün bir metnin altını çiziyor. Edilgen kişileriyle nesnelerin dışında, özerk duyarlıkları, kendi öz gerçekleri doğrultusunda özgün bir oyun kurgusuna ulaşmış. Bu nedenle yapıtı kendi içinde çözümleyerek daha geniş bir kurguya oturtuyor. Bu özelliklerden de başka, Batı tiyatrosu geleneğinde ve özellikle İtalyan halk tiyatrosu ekseninde yüzyıllar öncesinden günümüze uzanan bir tiyatro anlayışını iyi özümsemiş olarak, o anlayış doğrultusunda yazma becerisini, indirgemeci bir yaklaşımı aşabilmek için, özellikle yöntem sorununun çözümlenmesini Goldoni dönemi İtalyan tiyatrosunun özellikleriyle yansıtıyor. Oyunda, kişi ile yer adları ve özgün dinsel terimlerden başlayarak, diyalog örgüsü ve anlayışı, kalıplaşmış oyun kişileri, sözgelimi düzenbaz uşak ve onların betimlenerek işlenişi, alaycı, keskin güldürü biçemi ortaya çıkıyor. Giderek büyü, entrika, cimrilik, bencillik, çıkarın sevgiye egemenliği gibi ana temaların varlığı ilginç biçimde işleniyor.

Preface by the Ministry of Culture

(Kültür Bakanı İstemihan Talay'ın Önsözü)

Din ile bilim arasındaki ilk ve en önemli kavga, bugün Güneş Sistemi adı verilen düzenin merkezinin güneş mi yoksa yeryuvarlağı mı olduğu konusundaki gökbilimsel tartışmadır. Ortaçağ bilginleri, Aristoteles’e ya da Kutsal Kitap’a dayanarak, Yer’in evrenin merkezinde kımıldamadan durduğu fikrini katı bir gerçek olarak kabul etmişlerdi; oysa bu, tümdengelimci, gözleme dayanmayan dogmatik bir yaklaşımdı. 

          Ortaçağ’da Yer’le ilgili farklı görüşler de vardı: Kopernik’çi kurama göre yeryuvarlağı durağan değildi ve günde bir kez kendi ekseni çevresinde, yılda bir kez de güneşin çevresinde dönüyordu. İşte İtalyan astronomu ve fizikçisi Galileo Galilei de gelenekçi düşünceye aykırı olan bu kuramı savunmuştur; bu kuramın savunmasını da teleskopuyla yaptığı gözlemlere dayandırmıştır; gerçeği kitaplarda değil deneylerde aramıştır...

         Galile, bilim tarihine keşifleriyle, buluşlarıyla büyük bir bilim adamı olarak geçtiği gibi, baskı karşısındaki direnciyle de insanlık tarihine unutulmaz bir dava adamı olarak kaydedilmiştir. Bilgisizliğe karşı bilimin savaşını vermiş, yirminci yüzyıl biliminin temeli olan gözlemciliğin kurucusu olmuş bu müstesna insanın hayatının bir tiyatro oyununda ele alınması, unutulmaya yüz tutmuş büyük tarihsel olayların canlı bir biçimde anımsanması açısından kuşkusuz çok önemlidir.

         Dünya tiyatro literatüründe Galile’nin hayatıyla ilgili yalnızca bir oyun mevcuttur; bu oyun, ünlü Alman tiyatro yazarı Bertolt Brecht’in 1938/39 yıllarında yazdığı “Leben des Galilei” (Galile’nin Yaşamı) adlı oyundur. Mehmet Murat İldan’ın “Galileo Galilei” isimli oyunu da bu alanda bir açılım yapmış olmaktadır. Christopher Marlowe’un Faust’u ile Goethe’nin Faust’u örneğinde olduğu gibi, aynı konuyu iki farklı yazarın değişik bir yorum ve değişik bir tarzla kaleme alması edebiyatı zenginleştirmektedir.

        Dünya edebiyatının “aile fotoğrafında” yer alabilmek için, Türk tiyatro yazarları yerel temaların dışında evrensel temaları da muhakkak işlemeli ve bu alanda özgün eserler vermelidirler. Kitabın yazarını kutluyor, başarılarının devamını diliyorum.

ACT  I

Scene  I

Italy. In a neighbourhood in Pisa, near the house where young Galileo lives, two men, the first a little fattish, are talking and watching a group of children in a circle.

FIRST MAN – Oh, those children! I can never get them out of my mind.

SECOND MAN – They are like a sweet dream.

FIRST MAN – If you ask me, they are a painful nightmare! I envy them so much that the few bristly hairs still standing on my head will fall out and my head, once no different from a jungle, will turn into an arid desert.

SECOND MAN – Childhood is an extraordinarily colourful period in which one lives in an  earthly paradise. For this reason, we can’t help envying these transitory visitors of paradise, you know!

FIRST MAN – What a carefree, what a liberated period childhood is! They get up in the morning, but they don’t bother to spend their time sacrificing beards to the god of hairs because they have no beards; as soon as they finish eating they rush into the streets; they laugh, play, jump about and shout until stars start shining brightly in the sky; with their small sizes they can get themselves even into mouse holes; and with their thin waists they can pass through the narrowest gaps. They suffer no back pains, nor any headaches; they have neither trembling hands, nor do they find themselves out of breath.

SECOND MAN – Rest assured, my dear neighbour, for the other dark, colourless side of the medallion does not contain these beautiful things you have been describing. No child remains a child forever!

FIRST MAN – Except dwarfs!

SECOND MAN – The age of paradise eventually ends and the age of hell begins. Hairs turn into beards and beards bring the torture of shaving. Their small heights grow into the size of cypresses; they can no longer pass through small gaps, they spill out in all directions. Thin waists go on enlarging until they can’t go through narrow openings, for they end up getting stuck; responsibilities and problems increase, games and laughter decrease day by day. The quick steps one takes towards the hell of old age are inescapable; everything created by God must age.

FIRST MAN – I know this universal law all too well; in keeping with this law, even the toughest rocks get worn out. Anyway, this is my only consolation! When I find myself thinking, “Children also get old,” that there will come a day when they also suffer “human pains”, I feel a strange calm coming over me. Just look at those children, my friend, how joyful they  are when they are playing; even the restless birds seem inactive compared with them; just watch them closely and see how they fiddle with their toys inquisitively, how they break them and take them apart, these boys. They are both innocent and barbaric. They like to destroy things, to take them apart.

SECOND MAN –  They are not all destructive and barbaric, my dear neighbour. Do you see that likeable, red haired child standing at the centre of the circle?

FIRST MAN – I see him all right but he is not any different from the rest. He also destroys the toys and the watches he takes into his hands, just as he is doing now…

SECOND MAN – He also destroys, it is true, but he destroys in order to reconstruct.

FIRST MAN – He’s first breaking it up, then fixing it, you mean? What’s his problem?

SECOND MAN – He remakes what he breaks up, but what he makes is a completely different thing from what he broke up, a brand new thing! Look, how cleverly he creates something with his tiny hands! The other day, I saw him in a daze, preoccupied with the cogwheel of a clock. He attached a whirly-gig to the wheels, that clever boy of ours; he kept turning the wheels by hand and laughed happily watching the whirly-gig turn till the very end.

FIRST MAN – Do I know the family of this young creator? Are they rich or very poor? Do they live around here?

SECOND MAN – I’m sure you know them or at least you have heard of them. This little young thing is the son of Vincenzo Galilei. His mother, Giulia, is a friend of my wife’s, so I know the family a little. 

Sahne III.

Floransa. Acquasparta Dükü Federico Cesi’nin

malikânesi. Galile, yeni icadı mikroskopla ilgili dükü

ziyarete gelir ve bir soytarıyla bahçede karşılaşır.

            Galile: Günaydın soytarı!

            Soytarı: Francesco, bayım!

            Galile: Ne Francesco’su?

            Soytarı: İsmim "Soytarı" değil Francesco’dur bayım.

            Galile: Ha, öyle mi? O zaman günaydın Francesco!

            Soytarı: Gün sahiden de "Aydın" efendim, çünkü yukarıdaki tiyatronun perdeleri açılmış.

            Galile: Anlayamadım yine, ne demek istedin?

            Soytarı: Bulutlar, gök tiyatrosunun perdeleridir efendim. Floransalı kuşlar, kanatlarıyla o kadar çok alkışladılar ki göklerde sergilenen bu mükemmel oyunu, çıkan rüzgârdan bulutlar dağıldı; sıkılmasınlar diye çevredeki köylere misafirliğe gittiler büyük bir ihtimalle.

            Galile: (Kendi kendine) Üstü başı fakir, ama hayal gücü zengin! Üstü başı zengin ama hayal gücü fakir olsaydı işte o zaman acırdım bu soytarıya.

            Soytarı: İsmimi yanlış söylediniz, ama mesleğimi de tam doğru bildiniz. Kutlarım sizi! Ben bir soytarıyım. Fakat merak ettim, soytarı olduğumu nereden bildiniz? Soytarı bir suratım yoktur benim.

            Galile: Ayakların ele veriyor seni! Ayaklarını kim toprağa gömer ki bir soytarıdan başka? Çok mu kokuyor ayakların?

            Soytarı: Gül kokusuna mı yoksa domuz kokusuna mı daha yakındır derseniz, hiç tereddüt etmeden ikincisidir derim.

Galile: Toprak su emer, koku değil! Hem ayakların domuz gibi kokuyorsa toprağa işkence etme, çıkar ayaklarını oradan!

            Soytarı: Çıkaramam! Kokudan değil korkudan çıkaramam.

            Galile: Kendi ayaklarından mı korkuyorsun? Kendi gölgesinden, kendi suratından korkanı anlarım ama...

            Soytarı: Delinin teki dünya dönüyor demiş efendim, üstelik sarhoş da değilmiş. Ne korkunç değil mi?

            Galile: Ne var bunda korkacak?

            Soytarı: Dönüyorsa dünya sahiden de, pek yakında baş aşağı olup düşeceğiz güm diye kara kâinatın içine. Ben de akıllı davranıp şimdiden önlemimi alayım dedim ve ayaklarımı toprağa ektim kök salsınlar diye.

            Galile: Demek karşımda bir soytarı ağacı duruyormuş!

            Soytarı: Düşmekten hiç hoşlanmam, hele karanlık bir kuyuya düşmekten nefret ederim; korkunç bir şeydir karanlıklara düşmek.

            Galile: (Kendi kendine) İtiraf etmeliyim ki, bu soytarı, bazı monsenyörlerden ve sözde âlimlerden çok daha akıllı. Onlar gördüklerine dahi inanmazlarken, bizim soytarı sadece duyduklarını bile ciddiye alıyor. Bu soytarıdan çok iyi bilgin olur, çünkü şüpheci biri; diğer bilginlerden de iyi soytarı olur, çünkü dalkavuk her biri, kilisenin dalkavukları! (Soytarıya) Adamın deli olduğunu nereden biliyorsun?

            Soytarı: Benim pek çok kaçık arkadaşım var; o yüzden kaçıkları iyi tanırım. Hani bazı insanlar kendilerini tavuk, bazıları ağaç sanıyorlar ya, işte bu adam da kendisini "Su" sanıyor, çeşme suyu!

            Galile: Su mu?

            Soytarı: Su ya! Buz gibi çeşme suyu! Kendisini "Su" sanmasa ateşten korkmaz mıydı? Bu adam Engizisyonun ateşinden korkmuyor. Ölüme aldırış etmeyen herkes bir delidir.

            Galile: Madem ki adam deli, niye söylediklerini ciddiye alıyorsun ki?

            Soytarı: Çünkü Tanrı, felâketleri delilerin ağzından söyletir hep.

            Galile: Neden bir felâketmiş ki dünyanın dönmesi?

            Soytarı: Bu da soru mu bayım? Bir su değirmeninin üzerinde yaşamaya çalıştığınızı düşünün bir kez! Dönen bir şeyin üzerinde fazla yaşanmaz, tepe taklak, kafa üstü gider insan; kuş gibi uçar aşağıya!

            Galile: İnsan tepe taklak gider de toprak gitmez mi?

            Soytarı: Gider mi? Biraz düşünmem gerek bu zor soru karşısında. İpucu veremez misiniz? İpin ucunu bir tuttum mu gerisi kolay!

            Galile: Elinde bir avuç toprak olduğunu düşün. Elini ters çevirince toprak elinde durur mu bakalım, iyice bir düşün?

            Soytarı: (Yerden bir papatya alarak fala bakar.) Durur mu durmaz mı, durur mu durmaz mı? Durmaz mı durur mu? Amma da çok yaprak varmış!

            Galile: Bu Aristocu mantığı da kim öğretti sana? Deneyip görmeye çalışsana be adam! Papatya falına bakacağına eline toprak alsana!

            Soytarı: (Avucuna biraz toprak koyar  ve elini ters çevirir.) Durmuyor! Bu lânet toprak baş aşağı durmuyor, su gibi kayıp gidiyor! Bunu daha önce nasıl düşünemedim? Gerçekten de çok zekisiniz bayım. Verdiğiniz bu hayat kurtarıcı bilgi çok yararlıydı. Sadece ayaklarımı gömmem yetersiz demek ki! Çok daha derinlere gömmeliyim kendimi.

            Galile: İstediğini yap soytarı, yani Francesco! Yalnız, bir köstebek gibi toprağa gömülmeden önce, gidip dük Federico’ya söylemeni istiyorum yakın bir dostunun geldiğini, kendisini derhal görmek istediğini.

            Soytarı: Giderim elbette; hem dükü de uyarmış olurum dünya dönüyor diye! Dük düşerse aşağıya, sonra kim güler benim soytarılıklarıma? Bağışlayın merakımı sinyor: Neden dükü görmek istiyorsunuz?

            Galile: Ona bir hediye göndermiştim. Bu hediyemle ilgili görüşecektim.

            Soytarı: Aman ne güzel! Dük, hediyelere bayılır. Geçenlerde bir kaz hediye etmişlerdi, kaz tıslayınca dük de düşüp bayıldı ve ayılıncaya kadar da hediye bana kaldı. Neymiş düke gönderdiğiniz hediye? Horoz falan mı?

            Galile: Occhialini!

SAHNE I.

Küçük bir çeşmenin önü. Güneş yakıcıdır.  Arka planda

yüksek dağlar ve bir nehir görünmektedir. Cemal bey,

çeşmeden  su içen sekreterinin sırtına parmağıyla dürter.

Cahit Bey: (Ağzındaki suyu dışarı püskürür; öksürür.) Korkuttunuz beni, Cemal bey! (Kendi kendine) Bu adam bir “Yılan terbiyesi” dahi görmemiş!.. (Cemal Beye) Bir şey mi istemiştiniz?

Cemal Bey: Etrafa şöyle bir baktım da kimsecikler yok burada; anladınız değil mi ne demek istediğimi?

Cahit Bey: Anladım, Cemal bey; geveze böceklerden ve dilsiz köstebeklerden başka hiç kimse yok ortalıkta!..

Cemal Bey: (Kendi kendine) Beyefendi güya ne dediğimi anlamış!.. Bununki hafıza değil “Unutma makinesi” mübarek! (Cahit beye) Daha bu sabah size demiştim ki, ikimiz baş başa kaldığımız zamanlar beni Cemal bey diye değil, Sinyor Makyavelli diye çağırınız. Böylesine soylu bir isimle hitap edilmek bana doyumsuz bir zevk veriyor... Umarım beni bu zevkten mahrum etmezsiniz, Cahit bey...

Cahit Bey: Etmem, Sinyor Nikolo Makyavelli!

Cemal Bey: Nikolo’ya gerek yok, canım; sadece Sinyor Makyavelli demeniz yeterli! Anladınız değil mi?

Cahit Bey: İtiraf etmem gerekirse sizi hiç anlamıyorum! İnsanlar Makyavelli’yi günahları kadar sevmezler... Neden böylesine kirli bir isimle çağrılmak istiyorsunuz?

Cemal Bey: “Kirli” değil, “Kirletilmiş” bir isim!.. İnsanlar Makyavelli’den hoşlanmazlar, çünkü o bir ayna görevi yapmıştır: İnsana, insanın şebek yüzünü göstermiştir! Makyavelli, insanoğlunun gerçek ruhunu kusursuz bir ustalıkla resmetmiş dâhi bir ressamdır; insan ruhunun üzerindeki aldatıcı elbiseleri çıkarıp onu çırılçıplak sergilemiştir... İnsan egoisttir, kötüdür, nankördür, yalancıdır, entrikacıdır, içten pazarlıklıdır, soyguncudur, açgözlüdür, kıskançtır, ahlaksızdır... İnsan bir şeytandır; şeytanın ta kendisi insandır!..

Cahit Bey: Yeter lütfen, yeter! İçim bunaldı... Bu konuyu başka bir zaman tartışalım, Sinyor Makyavelli... Sorumu geri alıyorum!..

Cemal Bey: Hay, hay, Cahit bey; tartışma zamanını ve soruları siz seçin, ben her zaman düelloya hazırım... Şimdi gelelim bugünkü ikinci konuşmama; hani şu şey köyünde yapacağım konuşmaya... Şey köyü canım.... Şu gideceğimiz dandik köyün ismi neydi sahi? Baykuşlar köyü müydü?

Cahit Bey: (Kendi kendine) Bununki bellek değil “Kevgir” mübarek; içine ne girse akıp gidiyor! (Cemal beye) “Baykuşlar köyü" bu sabahki köydü; şimdi gideceğimiz köy "Mezarcılar köyü," Sinyor Makyavelli. Size bir de kötü bir haberim var: Arabayı burada bırakıp yolun bundan sonraki bölümünü yürümemiz gerekecek...

Cemal Bey: Ne dediniz?

Cahit Bey: Endişelenmenize hiç gerek yok; taş çatlasa yarım saatlik bir yol; taş da öyle pek kolay çatlayan bir madde değildir zaten!.. Belki yolda sırtı boş iki eşeğe de rastlarız; hemen onları altımıza alırız... Gerçi Mezarcılar köyüne eşek sırtında girmek de hiç heybetli bir görünüş vermez bize...

Cemal Bey: Elbette vermez! Büyük bir taktik hata olur. Uyuz bir eşek sırtında, Don Kişot’un Sanço Panza’sı gibi çok komik bir görünüş arz etmiş oluruz bizi henüz tanımamış insanlara!..

Cahit Bey: O halde?

Cemal Bey: Yürümekten başka çare yok şu uğursuz isimli köye! Sabahki köyün ismi de uğursuzdu... Şu ürkünç isimlere bakınız, aziz dostum: Baykuşlar, Mezarcılar! Tanrı aşkına, daha iç açıcı adlar bulamazlar mı bu kasvetli adamlar? Yürümek de ne kadar banal!.. Seçim konuşmamın esası neye dayanmalı, sevgili sekreterim? Bu köyün neye ihtiyacı varmış öğrenebildiniz mi?

Cahit Bey: Evet, biraz araştırma yaparak öğrendim. Köyün ihtiyacı...

Cemal Bey: Kazma küreğe ihtiyaçları vardır herhalde, mezarcı olduklarına göre! (Güler.)

Cahit Bey: Sinyor Cemal bey, ay pardon, Sinyor Makyavelli! Mezarcılar köyünü ciddiye almanız gerekiyor! Köyün muhtarı çevre köylerde de tanınıyor ve saygı duyuluyormuş; üstelik muhtar az çok okumuş biri sayılır, lise mezunu yani...

Cemal Bey: O halde ikna oklarımızın hedefi, muhtarın omzu üzerinde bal kabağı gibi duran beyni olmalı; gerçi bal kabağı kadar iri olsaydı beyni, bir muhtar değil bir Einstein olurdu!.. Bal kabağı değil de erik diyelim, daha doğru olur böylesi...

Cahit Bey: Sinyor Makyavelli bey, Giyom Tel’ciliği bırakalım şimdi, ciddi olalım lütfen!.. Yerel gazetelerden öğrendiğim kadarıyla, köylülerin bir okula ve bir de morga ihtiyaçları varmış...

Cemal Bey: Okulsuz bir köy daha mı? Bu nasıl bir geriliktir böyle, azizim?

Cahit Bey: Yüz kızartıcı ve “Yuh!” dedirtici bir gerilik!..

Cemal Bey: Batı uzay çağında, bizse Cilalıtaş Devri’ndeyiz hâlâ!.. Neden?

Cahit Bey: Neden?

Cemal Bey: Yankı yapmayın lütfen!..

ACT ONE

Scene One

The year 2000. Paris. A Park near the Notre-Dame Church. Monday; at noon. Marianne is sitting on a bench, her eyes closed with the pleasure of the sun warming her face. Antoine slowly approaches Marianne and his shadow falls on her face. Marianne opens her eyes, startled with the coolness and the darkness of his shadow falling on her face.

Antoine- I didn’t mean to disturb you, mademoiselle!..

Marianne- I don’t want any newspapers, thank you.

Antoine - But these are my own newspapers; I have bought them to read myself!..

Marianne- For a moment I thought you were a newspaper seller, I’m sorry!..

Antoine - May I sit here?

Marianne- A friend of mine will be coming, Monsieur; she’ll be here soon.

Antoine - Don’t worry; I’ll leave when she arrives.

Marianne- There is an empty bench over there, and it is in the shade; I think you’ll be more comfortable reading there!..

Antoine - But if you look carefully, madame, you’ll see that that bench is broken… broken and falling apart…

Marianne- Very well then, you can sit here; anyway, this bench belongs to Paris Municipality; it is not mine!

Antoine - I think the Municipality should repair these broken benches as soon as possible; why are they collecting all those taxes? Don’t you agree?

Marianne- Maybe some lonely people break and damage these benches intentionally; just to be able to sit next to some other people!.. (Looks at him meaningfully)

Antoine - This is possible; there is no solution a lonely person won’t resort to, no cunning he couldn’t think of to be able to save himself from his feeling of loneliness!.. The philosophy that all the means to enable you to meet someone are justified is quite popular in our age, especially among us, men! Would you like to have a look at one of these newspapers?

Marianne- I don’t read newspapers!

Antoine - You are right; half of these newspapers are full of the photographs of nude women!..

Marianne- I wouldn’t read newspapers even if they were full of the photographs of nude men!

Antoine- But newspapers meet our needs; just like eating, drinking, and sleeping… To get the news of our country and of the world, to learn what is going on in this privileged blue planet of ours in the galaxy… and so many other things…

Marianne- The television is more than enough!..

Antoine- I don’t think it is enough. For instance, the advertisement pages in the newspapers are very important… you can’t find these things on television.

Marianne- I think you are focused on those very important pages at the moment…

Antoine- Yes.

Marianne- Are you unemployed, Monsieur? Or is it that you are looking for a house to rent?

Antoine- I was looking at marriage advertisements.

Marianne- (Belittling him.) Pardon me?

Antoine- Marriage advertisements! I’m reading the part where women look for husbands to marry.

Marianne- Complete nonsense!.. I mean, finding a marriage partner through the ads! Definitely nonsensical!..

Antoine- It’s not nonsensical; it is very small!

Marianne- Pardon me, Monsieur?

Antoine- Small, very small!

Marianne- What is small?

Antoine- They print these ads in very small letters, as if not human beings but ants will be reading these newspapers; they are almost competing with prospectuses for drugs in using small letters!.. What does it write here, can you read it? (Gives her the newspaper)

Marianne- Blonde, green eyes, tall, large breast size… (Reads the rest silently.) I think you must apply to this ad immediately; it must have been given by the goddess Aphrodite!..

Antoine- I had read that before!.. I wonder if what is written here is true? Maybe her hair is dyed, she has lenses in her eyes, she thinks she looks tall in high-heeled shoes, and perhaps she has silicone!..

Marianne- The best thing to do would be to see her with your own eyes!..

Antoine- Yes, that is why I am here!

Marianne- How come?

Antoine- I’m going to meet the woman in this ad. On the bench next to the bust of Descartes; that is on this bench!

Marianne- Did you also bring Descartes into this indecent matter?

Antoine- I had no other solution!

Marianne- To use Descartes, such a respectable, such a great philosopher, the founder of modern-age philosophy for such an indecent matter.

Antoine- I had to mention a certain bench! If I had said the bench next to the rubbish heap or the one under the linden tree, it wouldn’t have been easy to find them! How many people can recognize a linden tree, anyway, including those who drink linden tea every day? But when you say the Descartes bench it is easy to find, for there is a big label “René Descartes” under the statue… (Silvia enters and approaches the bench.) I think your friend is here; I’d better leave!..

Marianne- I’ve never seen this woman in my life!

Antoine- And this is not the person I was expecting!

Silvia- I wonder if you happen to be Monsieur Antoine?

Antoine- Yes! And who may you be?

Silvia- Silvia!

Antoine- Silvia? (Showing her the newspaper) But you do not fit into the description given here at all!.. (Silvia smiles) Please come and sit down! (Silvia sits between Marianne and Antoine)

Antoine- You have brown hair!

Silvia- I was as blonde as Marylin Monroe when I was a baby!

Antoine- Really?

Silvia- But when one grows up, the colour of one’s hair changes; it gets darker, for instance; this is amazing! (Laughs)

Antoine- It is really amazing! And your height seems to be 1.60 m!

Silvia- Well, I am taller compared to 1.50 m!

Antoine- And if we think in terms of 1 m, you are very tall!.. I guess the colour of your eyes used to be green when you were a baby! For, now they are yellowish brown!

Silvia- I must confess that I described some of my physical characteristics rather differently.

Antoine- I’m aware of that! Anyway, you were at least truthful about the size of your breasts!

Silvia- Not really!

Antoine- (Disappointed.) Don’t tell me they have silicone!

Silvia- No, my breasts are real; they were shaped by the hands of God, I mean; but their cases are a few sizes bigger!

Antoine- Miss Silvia! What is the size of the empty space in your bra exactly?

Silvia- Don’t get scared, not too large; only one third is empty, which means that two thirds are full!

Antoine- You must have borrowed your grandmother’s bra then!.. (Marianne giggles; Antoine looks at her angrily.) Was there anything that was correct in that ad, Mademoiselle Silvia?

Silvia- (Showing the ring on her finger) It would be more correct to call me Madame Silvia!

Antoine- Madame? Here’s another surprise for you! You have really puzzled me! Look here, mademoiselle, I mean Madame, or whatever you call yourself; please tell me now: was there anything that is really correct in that ad? One single thing only? Answer me!

Silvia- Please, don’t get angry! It was written in the ad that I was a woman and that part is correct!

Antoine- I do hope that it is correct!..

Silvia- Of course it is correct! What did you think?

Antoine- So you are a married woman who wants to get married?

Silvia- Not exactly! I am a married woman who doesn’t want to get married!

Antoine- Wonderful! I feel as if what is standing before me now is not a woman but a machine of surprises!

Silvia- If I have to speak clearly…

Antoine- I never like those who speak ambiguously…

Silvia- I gave that ad only to have an adventure… and also, I have a special dream, and to realize that dream! I like my husband; he is a boring man but I like him, and I have always been honest towards him!

Antoine- So you love him seriously! (Laughs loudly) Wonderful!.. Look here, Madame Silvia; I had come here to meet a blonde, green-eyed, big-breasted mademoiselle! Whereas you… (Silvia goes behind the bust, takes out a blonde wig from her bag, puts in on her head; puts green lenses on her eyes and wears the high-heeled shoes she has taken out of her bag.)

Silvia- Yes! Now, I’m exactly like the woman in that ad! Ta, ta, ta, ta, Silvia the blonde bomb!.. I could have come to meet you looking like this in the first place, but I have been honest and I have come as I really am!

Antoine- What are you going to do with that ring on your finger? Are you going to throw it away, like a useless piece of rubbish? (Silvia takes out the ring and throws it away.)

Silvia- Are we going?

Antoine- Where?

Silvia- To the Notre Dame Church?

Antoine- To get married?

Silvia- I was only joking; to my house, of course. (Laughs coquettishly)

Antoine- What about your husband?

Silvia- You needn’t worry about that; he knows about this thing! I’ll introduce you to him!

Antoine- What does your husband do, for God’s sake, Madame Silvia? Does he make pornographic films?

Silvia- Please, Monsieur Antoine, you must show some respect! My husband is the owner of the Duparc Hotels chain, he is eighty-three years old and he will put up with anything to make me happy!

Antoine- But I can’t put up with this scandalous thing any longer! Good-bye, Madame Silvia! I can’t serve you as your gigolo! (Exits)

BİRİNCİ PERDE

Birinci Sahne

2000 yılı. Paris. Luxembourg Parkı. Pazartesi;

öğle vakti. Marianne bankta oturmuş, yüzüne

vuran güneşin verdiği keyifle gözlerini yummuştur.

Antoine yavaşça Marianne’a yaklaşır ve gölges Marianne'ın üzerine düşer. Marianne yüzünde hissettiği

bu ani serinlik ve karanlıktan  irkilerek gözlerini açar.

         Antoine – Rahatsız etmek istemezdim, matmazel!..

Marianne – Gazete istemiyorum, teşekkür ederim.

Antoine – Ama bunlar benim gazetelerim, okumak için almıştım!..

Marianne – Bir an için sizi satıcı sandım, özür dilerim!..

Antoine – Oturabilir miyim?

Marianne – Bir arkadaşım gelecek, mösyö, birazdan burada olur.

Antoine – Merak etmeyin o gelince ben kalkarım.

Marianne – Şurada boş bir bank var, üstelik de gölge; orada daha rahat okursunuz bence!..

Antoine – Ama dikkatli bakarsanız bayan, o bankın kırık olduğunu görürsünüz... kırık ve dökük...

Marianne – Pekala, buyurun oturun; zaten bu bank Paris belediyesinin bankı, benim değil!

Antoine – Bence belediye kırık bankları bir an önce onarmalı; vergiler ne için toplanıyor değil mi?

Marianne – Belki de bu bankları bir takım yalnız insanlar bilerek kırıp döküyorlardır, sırf başkalarının yanına oturabilmek için!.. (İmalı bir şekilde bakar.)

Antoine – Mümkündür; yalnız insanın yalnızlıktan kurtulmak için baş vurmayacağı çare, düşünemeyeceği hinlik yoktur!.. Biriyle tanışmak için her aracın mubah olduğu felsefesi çağımızda epeyce itibar gören bir felsefedir, özellikle biz erkekler arasında!.. Gazetelerden birine bakmak ister misiniz?

Marianne – Ben gazete okumuyorum!

Antoine – Hakkınız var; bu gazetelerin yarısı çıplak kadın resimleriyle dolu!..

Marianne – Gazeteler çırılçıplak erkek resimleriyle dolu olsalardı da okumazdım!

Antoine – Ama gazete bir ihtiyaçtır, tıpkı yemek, içmek, uyumak gibi... Yurttan ve dünyadan haber almak, galaksimizin şu ayrıcalıklı mavi gezegeninde neler olup bittiğini öğrenmek... ve daha neler neler...

Marianne – Televizyon yeterli...

Antoine – Bence yeterli değil. Mesela gazetelerin ilan sayfaları çok önemli... televizyonlarda bunlar yoktur!..

Marianne – Şu anda da pürdikkat o çok önemli sayfalara bakıyorsunuz sanırım...

Antoine – Evet.

Marianne – İşsiz misiniz, mösyö? Yoksa kiralık evlere falan mı bakıyorsunuz?

Antoine – Evlilik ilanlarına bakıyordum.

Marianne – (Küçümseyerek) Pardon?

Antoine – Evlilik ilanları! Evlenmek isteyen kadınlar bölümünü okuyorum.

Marianne – Bu çok saçma... yani ilandan eş bulmak! Kesinlikle çok saçma!..

Antoine – Saçma değil küçük!

Marianne – Pardon, mösyö?

Antoine – Küçük, çok küçük!..

Marianne – Ne küçük?

Antoine – İlanları çok küçük harflerle basıyorlar; sanki gazeteyi insanlar değil de karıncalar okuyor; minik harfler kullanmakta ilaç reçeteleriyle yarışıyorlar adeta!.. Şurada ne yazıyor, okuyabiliyor musunuz? (Gazeteyi uzatır.)

Marianne – Sarışın, yeşil gözlü, uzun boylu, göğüs bedeni büyük... (Geri kalanını içinden okur.) Siz bu ilana hemen başvurun bence, ilanı tanrıça Afrodit vermiş herhalde!..

Antoine – Bunu daha önce okumuştum!.. Yazılanlar doğru mu ki acaba? Belki saçları boyamadır, gözlerinde lens vardır, topuklu ayakkabılarıyla kendisini uzun gösteriyordur ve silikonludur!..

Marianne – En iyisi kendi gözlerinizle görmek!

Antoine – Evet, bende o yüzden buradayım zaten!

Marianne – Nasıl?

Antoine – Bu ilandaki kadınla buluşacağım, Descartes büstünün yanındaki bankta, yani bu bankta!..

Marianne – Descartes’ı da mı bu uygunsuz işe alet ettiniz?

Antoine – Başka çarem yoktu!..

Marianne – Böylesine saygıdeğer, böylesine büyük bir filozofu, modern çağ felsefesinin kurucusu koca Descartes’ı, böylesine nahoş bir iş için...

Antoine – Belirli bir bank söylemem gerekiyordu; çöplüğün yanındaki bank ya da ıhlamur ağacının altındaki bank desem, bunları bulmak hiç de kolay değil! Ihlamur ağacını zaten kaç kişi tanıyabilir ki, her gün ıhlamur içenler de dahil? Ama Descartes bankı diyince bulması çok kolay, heykelin altında René Descartes diye kocaman yazı var... (Silvia girer ve banka doğru yaklaşır.) Arkadaşınız geldi sanırım, ben kalkayım...

Marianne – Bu kadını ömrümde görmedim!

Antoine – Benim beklediğim de bu değil!

Silvia – Mösyö Antoine siz misiniz acaba?

Antoine – Evet! Ya siz kimsiniz?

Silvia – Silvia!

Antoine – Silvia? (Gazeteyi göstererek) Fakat buradaki tarife hiç uymuyorsunuz, hem de hiç!.. (Silvia gülümser.) Buyurun, lütfen oturun. (Silvia, Marianne’la Antoine’ın arasına oturur.)

Antoine – Kahverengi saçlısınız!

Silvia – Aslında bebekken Marilyn Monroe gibi sarışındım!..

Antoine – Yaa, ilginç...

Silvia – Fakat insan büyüyünce saç rengi de değişiyor bazen, koyulaşıyor mesela; hayret verici bir şey! (Güler.)

Antoine – Hem de pek hayret verici!.. Boyunuz da 1.60 gibi!

Silvia – 1.50ye göre uzunum ama!..

Antoine – 1 metreye göre düşünürsek de çok uzunsunuz!.. Göz renginiz de bebekken yeşildi herhalde! Çünkü şimdi ela rengindeler!.. Siz bu ilanı bebekken mi vermiştiniz yoksa!..

Silvia – İtiraf etmeliyim ki, bazı fiziksel özelliklerimi ilanda biraz farklı verdim.

Antoine – Farkındayım! Neyse, göğüs bedeni konusunda doğruyu söylemişsiniz hiç olmazsa!

Silvia – Pek sayılmaz!

Antoine – (Hayal kırıklığı içinde) Silikon mu yoksa?

Silvia – Hayır, göğüslerim gerçek; Tanrı eliyle yapılmışlar yani, ama muhafazası birkaç beden büyük!..

Antoine – Bayan Silvia! Sutyeninizin içindeki boşluk tam olarak ne kadar?

Silvia – Korkmayın, fazla değil, üçte birlik bir kısmı boş sadece; üçte ikisi dolu demektir bu!..

Antoine – Büyük annenizin sutyenini ödünç aldınız herhalde!.. (Marianne kıkırdar; Antoine ona ters ters bakar.) O ilanda doğru olan bir şey var mıydı, matmazel Silvia?

Silvia – (Parmağındaki yüzüğü göstererek) Madam Silvia dersek daha doğru olur!

Antoine – Madam mı? Alın işte bir sürpriz daha! Beni iyice şaşkına çevirdiniz! Bakın, matmazel, yani madam, ya da her neyse sıfatınız, söyleyin lütfen, o lanet ilanda doğru olan tek bir şey var mıydı? Sadece tek bir şey? Cevap verin!..

Silvia – Sinirlenmeyin lütfen! İlanda kadın olduğum yazılıydı ve bu kısmı doğru.

Antoine – Umarım doğrudur!..

Silvia – Tabii ki doğru, ne sandınız!..

Antoine – Demek siz evlenmek isteyen evli bir kadınsınız!

Silvia – Tam değil! Evlenmek istemeyen evli bir kadınım!..

Antoine – Harika! Karşımda bir kadın değil bir sürpriz makinesi var adeta!

Silvia – Açık konuşmam gerekiyorsa...

Antoine – Kapalı konuşanları hiç sevmem...

Silvia – Bu ilanı sadece macera yaşamak için verdim... bir de çok özel bir hayalim var, onu gerçekleştirmek için!.. Kocamı severim, sıkıcı bir adamdır ama cidden severim ve ona karşı her zaman dürüstüm!..

Antoine – Cidden seversiniz demek! (Kahkaha atar.) Harika! Bakın madam Silvia, ben buraya sarışın, yeşil gözlü, uzun boylu, göğüs bedeni büyük bir matmazelle buluşmak için gelmiştim! Oysa siz... (Silvia ayağa kalkıp büstün arkasına gider.) Hey, nereye gidiyorsunuz? (Çantasından sarışın bir peruk çıkarıp kafasına giyer; yeşil renkli lensleri gözlerine takar; çantasından çıkardığı topuklu ayakkabıları da giyer.)

Silvia – Evet! İşte şimdi tam ilandaki gibiyim! Ta ta ta ta, sarışın bomba Silvia!.. Sizinle tanışmaya da ta baştan böyle gelebilirdim, ama dürüst davranıp olduğum gibi geldim!..

Antoine – Yüzüğü ne yapacaksınız peki? Fırlatıp atacak mısınız, işe yaramaz bir çöp gibi? (Silvia parmağındaki yüzüğü çıkarıp fırlatır.)

Silvia – Gidiyor muyuz?

Antoine – Nereye?

Silvia – Notre-Dame kilisesine, evlenmeye!..

Antoine – Evlenmeye mi?

Silvia – Şaka yaptım canım; evime tabii ki! (Şımarıkça güler.)

Antoine – Ya kocanız?

Silvia – Merak etmeyin, kocamın bu işten haberi var; onunla da tanıştırırım sizi!..

Antoine – Kocanız ne iş yapıyor, Tanrı aşkına, madam Silvia? Pornografik film çekimleri mi?

Silvia – Rica ederim, Mösyö Antoine, saygılı olunuz lütfen! Kocam, Duparc Oteller Zincirinin sahibidir; seksen üç yaşındadır ve beni mutlu etmek için her şeye katlanır!..

Antoine – Kusura bakmayın ama ben bu rezilliğe daha fazla katlanamam! Hoşça kalın madam Silvia! Zenginlere jigololuk yapamam! (Çıkar.) 

SAHNE I.

Paris’te sakin bir sokak. Öğle

vakti. André ve Molière karşılaşırlar.

André: Üstat Molière! (Şapkasını çıkarıp önünde saygıyla reverans yapar.) Gökte ararken yerde buldum sizi!..

Molière: İyi ki beni yerde aramadın, André, yoksa gökte bulacaktın!

André: Sevgili üstadım, duyduklarım doğrumudur?

Molière: Benim kulaklarım senin kafanda asılı olmadıkları için ne duyduğunu bilmiyorum, André!

André: Kırkınıza yaklaştığınız için artık evlenmek istiyormuşsunuz…

Molière: Duyduğun kısmen doğru!..

André: Yanlış olan kısım nedir?

Molière: Ben kırkıma yaklaşmıyorum, kırkım bana yaklaşıyor; kırkımdan bucak bucak kaçıyorum, ama o peşimi hiç bırakmıyor!.. Lânet olası kırkım!..

André: Ne tür bir gelin adayı arıyorsunuz, üstat, size yardımcı olmayı kendime vazife bilirim!..

Molière: Yaşıma hiç uygun olmayan bir tür arıyorum!

André: Demek genç olsun istiyorsunuz! Size önerebileceğim bir genç kız tanıyorum. Çok uslu, çok hanımefendidir; sus diyince susar, konuş diyince konuşur!..

Molière: Tükür diyince de tükürür mü?

André: Aman üstat, şaka yapmayın; size öyle bir kız tavsiye ediyorum ki, müthiş kültürlüdür! Çok iyi derecede Lâtince, İspanyolca, Felemenkçe, Lehçe, Grekçe bilir; geometriden, aritmetikten iyi anlar, simyaya müthiş vâkıftır, harika fal açar; enfes keman çalar, fevkalâde resim yapar, dehşet ata biner, suda inanılmaz yüzer!..

Molière: Bu basit işleri geçelim, André; önemli şeyler yapabiliyor mu?

André: Meselâ?

Molière: Meselâ sebzeli yahni yapabilir mi ve yanında da meyveli bir turta?

André: Üstat Molière, siz aşçı mı arıyorsunuz eş mi?

Molière: Her ikisini de, çöpçatan dostum, her ikisini de arıyorum! Bilirsin, midem çok hassastır benim, o yüzden yemek işi çok mühim bir konu!.. Kısacası, aşçılığı iyi olan genç bir eş arıyorum!

André: Fakat üstat, zarafetle banalliği bir arada bulamazsınız; size köyden değil saray çevresinden bir kız öneriyorum, bunlar yemek yapmasını değil, bardağa su doldurmasını bile bilmezler; gerçi bahsettiğim bu marifetli kız eminim ki bunları da biliyordur!.. (Kendi kendine) Hey ulu Tanrım, sen işini bilirsin! (Molière’e) Üstadım, müjdemi isterim, size şiddetle tavsiye ettiğim marifetli kız salına salına, yanından geçtiklerini de küle çevirerek bu tarafa doğru geliyor, sizi hemen tanıştırayım…

Molière: İyi ama sebzeli yahni…

André: (Molière’e asık yüzle) Üstat lütfen yani… (Camila’ya, gülerek) Matmazel Camila!

Camila: Mösyö André!

André: (Camila’nın elini öper.) Her zamanki gibi çok şık ve çok zarifsiniz; Paris büyük diyenler ne kadar da yanılıyorlar, bakın bu koca kentte kolayca rastlaşıverdik işte!.. Sizi mösyö Jean Baptiste Poquelin’le ya da takma ismiyle üstat Molière’le tanıştırayım; Gülünç Kibarlar’ın, Uçan Hekim’in olağanüstü yetenekli, her türlü takdire şayan kıvrak zekâlı yazarı; Kralın önünde oyunlar oynamış eşsiz oyuncu, büyük dost!.. (Molière, Camila’nın elini öper.) Üstadımızı nasıl buldunuz, matmazel, çok kibar, çok beyefendi değil mi?

Camila: Usus promtos facit!

André: Efendim?

Molière: Matmazel dedi ki, pratik yapmak mükemmelleştirir!

André: Neyin pratiği, matmazel?

Camila: Üstat Molière elimi büyük bir zarafetle mükemmel bir şekilde öptü, demek ki üstat daha önce çok sayıda kadının elini öpmüş ve nihayetinde bu işte ustalaşmış, mükemmelleşmiş!..

Molière: Yani benim Don Juan gibi çapkın biri olduğumu mu ima ediyorsunuz, matmazel Camila?

Camila: Elimi beceriksizce öpseydiniz şüphesiz bu daha hoşuma giderdi; fazla tecrübe ve ustalık beni hep korkutur; amatörce yapılan işleri daha çok severim ben!..

André: (Alçak sesle Molière’e) Size ne kadar akıllı olduğunu söylemiştim!

Molière: (Alçak sesle) Bu kız akıllı değil düpedüz kıskanç! Elini öptüğüm öteki kadınları düşünüp onları kıskandı!..

André: (Alçak sesle) Bence kısmet tıpış tıpış, bütün varlığıyla, bütün yumuşaklığıyla ayağınıza geldi, tam önünüze dikiliverdi; bu kesinlikle kaçırılmayacak bir izdivaç!..

Molière: Matmazel Camila, yemek yapmasını sever misiniz?

André: Aman üstat…

Camila: Evde aşçımız var, lâkin ara sıra mutfağa gider kendimce bir şeyler yaparım…

Molière: Meselâ sebzeli yahni yapabilir misiniz?

André: Aman üstat…

Camila: Eğer bir gün evlenirsem, sevdiğim erkek de benden sebzeli yahni yapmamı isterse, elbette yaparım…

André: Harika bir yanıt!

Molière: Ya sizden şekerli yahni isterse?

Camila: Yaparım…

Molière: Eşek etli yahni?

Camila: Yaparım…

Molière: Sütlü yahni, maymun etli yahni, üzerine kaz tüyü serpilmiş yengeçli yahni, çakıl taşlı yahni?

Camila: Onları da yaparım!..

André: O, her şeyi yapar!..

Molière: (Alçak sesle André’ye) Bu kadar itaatkâr bir kadın istemem ben! Kendime Afrika’dan marsık gibi bir köle satın alırım daha iyi!..

André: (Alçak sesle) Aman üstat, her erkeğin arayıp da bulamadığı bir kız bu, bulunmaz bir Hint kumaşı; inek sütü değil kuş sütü, bezelye değil havyar, bronz değil altın, cam değil kristal!..